Dhuhr akhir houdt in dat er na het verplichte vrijdaggebed er voor de zekerheid ook het dhuhr gebed wordt verricht. Dit word gedaan vanwege de mogelijkheid dat het vrijdaggebed niet geldig zou zijn. Met dhur akhir heeft men dan toch de verplichting van de tijd voldaan.
Dhuhr akhir is inderdaad een ‘concept’ welke men kan vinden binnen de Hanafi wetschool. Sjaykh ibn ‘Abideen rahimahu Allah bespreekt het uitgebreid in zijn boek Radd al Muhtar. Daar geeft hij in principe aan dat het iets is dat de geleerden hebben gehanteerd in het verleden wanneer er twijfel was of het verrichtte vrijdaggebed wel voldeed aan de voorwaarden. Het oordeel hiervan varieert aan de hand van de situatie, het kan noodzakelijk zijn maar ook alleen aangeraden bijv – aan de hand van de twijfel en situatie natuurlijk.
In Nederland zien we dat de Turkse gemeenschap bijv. standaard dhuhr akhir verricht na het vrijdaggebed. Het is nu niet mijn bedoeling om hen hierop aan te vallen, zeker niet, het is echter wel handig om na te kijken of het uberhaupt moet elke vrijdag.
Er zijn in principe twee redenen op basis waarvan men dhur akhir zou kunnen verrichten in NL. Met andere woorden, twee voorwaarden/regels waarover je zou kunnen twijfelen of het wel heeft plaatsgevonden:
- het vrijdaggebed hoort in 1 moskee plaats te vinden en niet in verschillende over de stad. Dit is in principe wat de eerdere geleerden van de Hanafi wetschool aangaven, echter gaven de geleerde daarna de fatwa dat vanwege noodzaak het in meerdere moskeeen op hetzelfde moment kan plaatsvinden.
- er moet toestemming van de Islamitische leider zijn of zijn afgevaardigde. Dit is 1 van de voorwaarden van geldigheid, met andere woorden als het er niet is, is het vrijdaggebed niet geldig. Nu word de achterliggende reden hiervan uitgelegd dat het vooral betrekking heeft op eventuele ruzie en fitna welke kan uitbreken, zoals uitgelegd in Badai as Sanai van imam Kasani. Omdat het leiden van het vrijdaggebed een eer is, zou er ruzie of fitna kunnen uitbreken over wie het gebed mag leiden of dat men hun eigen imam neemt en zo verschillende groepen apart het gebed verrichten. Met de aanwezigheid van de leider echter of degene die hij heeft aangewezen zou dit niet plaatsvinden.
Dit kan een reden zijn om dhur akhir te verrichten. Echter, wanneer we kijken naar de achterliggende reden betreffende het voorkomen van fitna zien we dat er ook geleerden zijn welke aangeven dat middels organisaties als Diyanet bijv dit ook word voorkomen. Zij stellen de imam aan en niemand heeft daar een keuze in, dus ook geen ruimte voor discussie.
Ik heb persoonlijk hier shaykh Suleyman van Ael jaren geleden over gevraagd, hij gaf aan dat dhuhr akhir in NL niet hoeft.
Allahu ‘alem