Eén van de vereisten van een (ver)koopcontract is dat de nieuwe eigenaar van het product vrij is om er mee te doen wat hij wil. Als hij wil behoudt hij het, en als hij dat wil kan hij het verkopen aan wie hij wil. Een voorwaarde dat het verkocht moet worden aan de verkoper wanneer die het aankoopbedrag weer terug brengt, gaat in tegen de vereisten van het contract en maakt het daardoor gebrekig (fasid in het Arabisch). Gebrekig houdt in principe in dat het een contract is welke niet afgesloten mag worden.
Het gaat tegen de vereisten in, omdat er een beperking wordt opgelegd. De nieuwe eigenaar van het product mag er namelijk niet mee doen wat hij zelf wil, er is namelijk een voorwaarde om het terug te geven/verkopen aan de ander wanneer die het bedrag teruggeeft.
Over dit onderwerp bestaat er veel meningsverschil onder de vroegere en latere Hanafi geleerden. De mening welke gekozen is in Majalla al Ahkam al ‘Adliyya, welke functioneerde als het (laatste) financieel wetboek binnen het Ottomaanse rijk, is als volgt:
Volgens deze mening is een dergelijk contract gebrekig in sommige aspecten, geldig in bepaalde aspecten en is het een vorm van onderpand. Hierover vermeldt sjaykh Salih abul Hajj, een hedendaagse geleerde uit Jordanie, dat het een contract is, zoals alle andere gebrekige contracten.
Er zijn echter ook hedendaagse geleerden welke ruimte geven voor beloftes, welke tijdens het contract worden afgesproken, op basis van de gewoonte en noodzaak voor dergelijke contracten.
Aan de hand van de meningsverschillen hieromtrent, is het meest voorzichtige om het volgende te doen:
- Voor het contract, of erna, afspreken dat het product en prijs weer uit worden gewisseld na het contract. Hierbij is het belangrijk dat tijdens het contract zelf de voorwaarde niet wordt besproken.
Allahu ‘alem
Bronnen:
Raddul Muhtar ‘ala Durr Mukhtar
Fiqh Buyu’ ala madhaib al arba’a
Badi’ul furu’ fi ahkamul buyu’