Dit is een belangrijke vraag waar veel misconcepties over bestaan. In het verleden heb ik hier een artikel over geschreven betreffende de standpunt van de Hanafi wetschool hierin. Ik zal het hier met enkele aanpassingen delen in shaa Allah:
“๐ช๐ฎ๐ ๐๐ฒ๐ด๐ ๐ฑ๐ฒ ๐๐ฎ๐ป๐ฎ๐ณ๐ถ ๐๐ฒ๐๐๐ฐ๐ต๐ผ๐ผ๐น ๐ผ๐๐ฒ๐ฟ ๐ฑ๐ฒ๐ด๐ฒ๐ป๐ฒ ๐ฑ๐ถ๐ฒ ๐ต๐ฒ๐ ๐ด๐ฒ๐ฏ๐ฒ๐ฑ ๐ป๐ถ๐ฒ๐ ๐๐ฒ๐ฟ๐ฟ๐ถ๐ฐ๐ต๐?
Volgens de overgrote meerderheid van de geleerden door de geschiedenis heen is deze persoon een gelovige. Het is natuurlijk een grote zonde. Wanneer we naar enkele teksten van de Hanafi wetschool kijken zien we het volgende:
โDegene die het [gebed] ontkent valt in ongeloof en degene die het bewust verlaat, uit luiheid, wordt gevangengezet tot hij het gebed verricht.โ [Durrul Mukhtar sharh Tanwir al Absar]
โDegene die het gebed bewust verlaat is een zondaar [fasiq], hij wordt gevangengezet tot hij het gebed [weer] verricht. Dit omdat een persoon [normaal] gesproken gevangengezet kan worden vanwege de recht van een ander persoon, het gevangen zetten vanwege een recht van Allah heeft dan hier meer recht op.โ [Durrul Hukkam fi Sharh Ghuraril Ahkam]
โAls iemand zegt โIk bid de verplichte gebeden nietโ met de bedoeling om tegen Allah in te gaan dan is dit kufr, echter wanneer de bedoeling heeft iets te vertellen [dat die persoon namelijk niet de gewoonte heeft om te bidden] dan is dit geen ongeloof, behalve wanneer deze persoon het als een ontkennig [van het gebed] zegt.โ [Gamz โuyun al Basair sharh kitab Asbahi wan Nazair]
Het wordt al meteen duidelijk dat de Hanafi wetschool onderscheid maakt tussen degene die het gebed ontkent en degene die het gebed verlaat. Indien het verlaten van het gebed ongeloof betekende, dan zou hij niet gevangengezet worden tot hij het gebed weer verricht.
Het is belangrijk om ook bij de onderstaande overlevering stil te staan, die imam Abu Muhammad al Manbiji in zijn boek Al Lubab fi jamโ bayna al Sunnah wa al Kitab behandelt, overgeleverd in o.a. Sunan at Tirmidhi [2620]:
ุจููููู ุงููุนูุจูุฏู ููุจููููู ุงููููููุฑู ุชูุฑููู ุงูุตูููุงูุฉู
Tussen de dienaar en ongeloof is het verlaten van het gebed [vrije vertaling].
De overlevering betreft een vorm van spreken die de Profeet ๏ทบ gebruikt om zijn woorden zwaarder te laten wegen. Het verlaten van het gebed is immers een grote zonde. Het bewijs dat wij hanteren, om duidelijk te maken dat het hier om een vorm van spreken gaat, vinden wij terug in een andere overlevering, ook overgeleverd door imam Tirmidhi:
ู
ููู ุฃูุชูู ุญูุงุฆูุถูุง ุฃููู ุงู
ูุฑูุฃูุฉู ููู ุฏูุจูุฑูููุง ุฃููู ููุงููููุง ููููุฏู ููููุฑู ุจูู
ูุง ุฃูููุฒููู ุนูููู ู
ูุญูู
ููุฏู ุตูู ุงููู ุนููู ูุณูู
Wie gemeenschap heeft met een menstruerende vrouw of van achteren [anaal] of een waarzegger raadpleegt is ongelovig in hetgeen dat is neergedaald op Muhammad ๏ทบ. [vrije vertaling]
Hier zien wij dat de Profeet ๏ทบ het hebben van gemeenschap met een menstruerende vrouw ongeloof noemt. Ook dit is om de zwaarte van de zaak aan te duiden, het betreft hier namelijk ook een grote zonde. Het verrichten van deze daad houdt dan geen ongeloof in, maar is wel een grote zonde waarvoor men moet oppassen.
Wanneer men een vraagstuk wil achterhalen is het belangrijk om altijd terug te vallen op hetgeen wat geleerden hebben aangegeven. Zoals we hier boven (kort) hebben gezien, is het op de juiste manier begrijpen van een overlevering niet gebaseerd op alleen de letterlijke betekenis, maar ook gebaseerd op juist naar de diepere betekenissen op zoek te gaan binnen de context van andere bewijzen die gebruikt kunnen worden.
Allahu ‘alem.
Het is overigens ook belangrijk om te vermelden dat de mening binnen de Hanbali wetschool (het is zeker niet de enige mening) welke stelt dat degene die niet bidt een ongelovige is ook vaak verkeerd begrepen wordt. Volgens deze mening is het zo dat er meerdere voorwaarden zijn welke gerealiseerd moet worden alvorens iemand in ongeloof vervalt.